Pelletvoeding

Waarom moet uw papegaai of parkiet brokjes / pellets eten?

Binnen de vogelhouderij spelen voedingsfouten een zeer belangrijke rol. Vaak is sprake van een ziekte als gevolg van verkeerde en een (multi)deficiënte voeding. Dit kan leiden tot veel verschillende problemen, zoals infecties ten gevolge van een verminderde afweer, een afwijkend verenkleed en problemen rondom de voortplanting.

Traditiegetrouw worden papegaaiachtigen aangemerkt als zaadeters. Echter: in het wild eten deze vogels alleen zaden in de winter en tijdens droogte. De samenstelling van hun voeding is in werkelijkheid veel gevarieerder. Andere voedingsbestanddelen uit hun menu zijn bijvoorbeeld noten, vruchten, bladeren, bloemen, boomschors, insecten(-larven) en dode diertjes.

Van oudsher werden zaden veelvuldig als enige voedselbron voor deze vogels verkocht. Zaden zijn goedkoop, worden makkelijk gegeten en zijn eenvoudig op te slaan en te verschepen. Deze voeding werd ten onrechte aangemerkt als zogenaamde “complete voeding”. Zaden zijn echter deficiënt aan minstens 21 voedingsstoffen!

In het verleden zijn verschillende manieren bedacht om een op zaden gebaseerde voeding compleet te maken. Ten eerste werd levertraan op de huls van de zaden aangebracht. Later werd geadviseerd om papegaaien met de pot te laten mee-eten. Het toevoegen van krachtvoer en eivoer aan de zaden heeft uiteindelijk geleid tot een sterke afname van deficiënties. Deze producten zijn commercieel verkrijgbaar. Het nadeel van deze voedingsmethode is dat slimme vogels zeer selectief te werk kunnen gaan door bijvoorbeeld alleen de zaden uit het mengsel te halen. Deze vogels hebben door de mogelijkheid tot selecteren nog steeds een incompleet dieet. Een ander nadeel kan zijn dat er, wanneer water aan het mengsel wordt toegevoegd, een verhoogde kans op gisting ontstaat. Er bestaan ook zaadmengsels waaraan vitamine- en mineralenkorrels zijn toegevoegd. Het nadeel van dit voer is dat de vogels nog steeds selectief kunnen eten en alleen de zaden eten en de vitamine- en mineralenkorrels laten liggen. Ook het toevoegen van vitaminepreparaten over de voeding heeft om deze reden niet veel zin. Bovendien bestaat de kans op over- of onderdoseren door toediening van deze preparaten.

De afgelopen decennia zijn in Nederland diverse soorten korrelvoeders (pelletvoeding) voor papegaaien en andere kromsnavels geïntroduceerd (Bingo, Nutribird, Harrison’s Bird Foods, Kaytee, Pretty Bird, Roudybush, ZuPreem, Scenic, etc.). Het voordeel van pellets is dat papegaaien de ‘lekkere hapjes’ niet meer uit het ‘traditionele’ voer kunnen selecteren en dus alle benodigde voedingsstoffen binnen krijgen. Tevens hoeft de eigenaar geen ingewikkelde bereidingsprocedures meer te volgen. Ook blijft de kooi veel schoner. Als nadeel wordt de aanvankelijk moeilijke opname van deze producten genoemd. Onderzoek heeft echter aangetoond dat als valkparkieten een nieuw voer aangeboden krijgen, 90 % van deze dieren binnen 48 uur dit voer eten. Het nieuwe voer langer laten staan, heeft geen zin. Als de overgebleven 10 % van deze dieren na enkele dagen wederom het nieuwe voer wordt aangeboden, dan eet weer 90 % van deze dieren binnen 48 uur dit nieuwe voer. Met een gecontroleerde omschakeling en een gemotiveerde eigenaar is elke vogel over te wennen op een korrelvoer!

Waarop moet ik letten wanneer ik mijn vogel wil overwennen op pellets?

Het belangrijkste risico van het overwennen op een ander voer is dat de vogel dit voer niet wil eten en daardoor teveel afvalt. Tijdens een opname bij de (in vogelgeneeskunde gespecialiseerde) dierenarts kan uw vogel op een veilige wijze goed overgewend worden. Deze methode is voor een vogel echter over het geheel genomen veel stressvoller dan de vogel thuis overwennen. Mocht u uw vogel zelf thuis willen laten overwennen, dan is het belangrijk om zijn gewicht goed in de gaten te houden. Dit kunt u het beste doen door de vogel dagelijks te wegen op een keukenweegschaal (eventueel in een doosje of met behulp van een speciaal gemaakte zitstok die op de weegschaal geplaatst kan worden).

Een kleine kromsnavel (bijv. een forpus of grasparkiet) kan worden gewogen op een elektronische brievenweger. Hierop kan men bijv . een voor hem lekker hapje leggen en de brievenweger daarna op de ‘nulstand’ zetten. Een klein tam kromsnaveltje stapt er dan meestal vrijwillig op zodra het is gewend aan het apparaat.

Een vogel mag tijdens het overwennen niet meer dan 10% van het lichaamsgewicht verliezen. Is dit wél het geval dan dient u direct het oude voer weer aan te bieden en contact op te nemen met uw (in vogelgeneeskunde gespecialiseerde) dierenarts. Wij adviseren u altijd om, indien u uw vogel wilt gaan overwennen, contact op te nemen met uw (in vogelgeneeskunde gespecialiseerde) dierenarts.

Naast het in de gaten houden van het gewicht, is het belangrijk om goed op de ontlasting te letten.
De ontlasting van vogels bestaat uit drie onderdelen: de ontlasting zelf (dit is het donkere, wormachtige rolletje), de uraatfractie (dit is afkomstig uit de nier en is wit van kleur) en een waterige fractie (dit ziet u zelden, maar is de eigenlijke urine). Voordat u uw vogel gaat overwennen, kunt u de aantallen keren tellen dat uw vogel ontlasting produceert. Dit aantal moet tijdens het overwennen ongeveer gelijk blijven. Tevens moet de eigenlijke ontlasting aanwezig blijven. Als uw vogel niet goed zou eten, dan produceert hij alleen nog maar de witte uraatfractie met wat water erbij.

Hoe kan ik mijn vogel overwennen op pellets?

Er zijn vele manieren om uw vogel te laten wennen aan het nieuwe voer: wisselend van een radicale overwenning op het nieuwe voer tot aan het zeer geleidelijk introduceren van de nieuwe brokjes/pellets.

Enkele methoden:

-Het gebruikelijke voer wordt verwijderd en in het zelfde bakje worden nu de nieuwe brokjes gestopt.
U kunt deze brokjes eventueel aantrekkelijker maken door ze iets vochtig te maken
met wat verdunde pindakaas of een beetje vruchtensap (of met een ander
vloeibaar/smeerbaar product dat de vogel lekker vindt). De brokjes mogen niet kletsnat
worden. Als de vogel de brokjes ‘s avonds nog niet heeft aangeraakt, geeft u hem een klein
beetje van zijn oude menu. Als uw vogel de brokjes goed eet, gaat u geleidelijk de
hoeveelheid vocht of het smeerbare product dat u toevoegt, verminderen.

-U maalt de brokjes fijn en voegt ze toe aan het gebruikelijke menu, eventueel aangevuld met een beetje vruchtensap. Geleidelijk vermindert u de hoeveelheid voer van het oude menu en maalt u de brokjes minder fijn. Ook het vruchtensap wordt geleidelijk afgebouwd.

-U laat uw vogel zien dat u de brokjes ook lekker vindt door ze (zogenaamd) op te eten. Vele vogels zijn hiervoor gevoelig en willen die ‘snoepjes’ dan ook hebben.

-In de folders van de verschillende voeders staan vaak nog meer tips voor het overwennen van uw vogels.